Malaria

Malaria is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door parasieten. De boosdoener is een micro-organisme dat door een groot aantal muggensoorten overgebracht kan worden. Hoewel deze muggen waarschijnlijk weinig of niets merken van de infectie, vormen zij een bron van besmetting voor mensen. Als je door een geïnfecteerde mug bent gebeten, injecteert deze honderden parasieten in je bloed, waarvan de meeste zich snel een weg banen richting je lever. In de lever vermenigvuldigen de parasieten zich terwijl jij je nog prima voelt.

Bij de meest gevaarlijke vorm van malaria, falciparum malaria, beginnen de problemen ongeveer een week na de geïnfecteerde muggenbeet. De parasieten barsten uit je levercellen en beginnen je bloedcellen te besmetten. In je rode bloedcellen groeit het aantal parasieten exponentieel. De bloedcellen barsten en hierdoor onstaan koortspieken. De afbraak van bloedcellen en de kleving van geïnfecteerde bloecellen aan je bloedvaten maken de ziekte levensgevaarlijk. Jaarlijks sterven er naar schatting meer dan 400.000 mensen aan malaria, vooral Afrikaanse kinderen.

Hoe verspreidt malaria zich?

Sinds mijn promotieonderzoek aan de universiteit van Nijmegen houd ik me bezig met de vraag hoe falciparum malaria zich verspreidt en probeer ik praktische oplossingen te vinden om deze verspreiding te voorkomen. Zoals bij veel infectieziekten is behandeling een goede vorm van preventie. Eén persoon die met malaria geïnfecteerd is kan, via muggen, malaria overdragen naar tientallen andere mensen. In epidemiologische studies onderzoek ik welke delen van de bevolking het meest belangrijk zijn voor de verspreiding van malaria. Verder probeer ik in klinische studies methoden te ontwikkelen om deze verspreiding te voorkomen.  

Menselijk bloed tegen malaria?

Hoewel de verspreiding van malaria buitgewoon efficiënt verloopt, zijn er mensen die malaria niet kunnen doorgeven aan muggen. Deze mensen hebben een bijzondere afweerrespons ontwikkeld tegen gametocyten. Hoewel de mug grote aantallen gametocyten opneemt tijdens een bloedmaal, zorgen antistoffen voor een volledige blokkade van de malariaontwikkeling. Wij proberen deze transmissieblokkerende immuniteit te ontrafelen en aanknopingspunten te vinden voor een transmissieblokkerend vaccin.

Malariabestrijding in conflictsituaties

Onderzoek leidt vaak tot meer onderzoek. En zo hoort dat. Daarnaast is het een bijzonder bevredigende uitdaging om de huidige kennis zo doelmatig mogelijk in te zetten. Sinds enkele jaren mag ik bijdragen aan malariabestrijding bij Artsen zonder Grenzen met speciale aandacht voor de situatie in Oost Congo.

Duurzaam onderzoek

Klimaatverandering heeft directe, negatieve gevolgen voor de volksgezondheid. Deze gevolgen worden vooral gevoeld in Afrika. Academici reizen veel - velen hebben een hypermobiele levensstijl. Daarnaast zorgt veel van ons (lab-)werk voor vervuiling en hoge energiekosten. Op deze manier draagt een deel van ons bij aan de problemen die we juist proberen op te lossen. Wat een dilemma! Daar moeten we werk van maken. In mijn groep proberen we onderzoek duurzamer te maken.